Program edukacji ekologicznej „Zaadoptuj rzekę” zainicjowany i rozwijany przez Klubu Gaja promuje zasady zrównoważonego rozwoju, w szczególności w zakresie wód powierzchniowych. Zwraca uwagę na racjonalne wykorzystywanie zasobów wodnych zachęcając do zmiany nawyków w gospodarstwach domowych oraz do troski o akweny wodne, jeziora, rzeki i potoki w najbliższym otoczeniu. Adopcja rzeki polega na większym zainteresowaniu wybraną rzeką poprzez jej stałą obserwację, wycieczki, poszukiwanie legend i historii z nią związanych po bieżące monitorowanie czystości terenów wokół niej, szczegółowe poznanie fauny i flory danej doliny rzecznej oraz próbę przywrócenia rzeki społeczeństwu, na przykład dzięki stworzeniu wokół niej terenów spacerowych.

Laureat „Kropli Tęczy” ze Strykowa zdobył nagrodę ze względu na oryginalność podjętych działań. Powtarzana kilkakrotnie akcja sprzątania rzeki Moszczenicy w końcu doprowadziła do zainteresowania jej stanem lokalnego samorządu. Reakcja była natychmiastowa, tym bardziej, że na zbiorniku były widoczne martwe kaczki i rozkładająca się padlina – teren został wysprzątany. W szkole przeprowadzono też kampanię nt. oszczędzania wody i zanieczyszczeń zbiorników. Emocji dostarczył kontakt z lodowatą wodą rzeki na początku wiosny gdy młodzi na kilka sekund zanurzyli w niej stopy. Szkoła zwróciła się także z apelem do strykowskich przedsiębiorców o ufundowanie nad rzeką ławek i koszy na śmieci.
 

Wręczenie "Kropli Tęczy" reprezentantce Zespołu Szkół nr 1 w Strykowie

Laureat „Kropli Tęczy” ze Złotowa zdobył nagrodę za wyjątkową współpracę na rzecz rzeki Głomi. Sygnatariuszami porozumienia o współpracy zostali: szkoła, złotowski oddział Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Roślin i Nasiennictwa w Poznaniu, Liga Ochrony Przyrody, Liceum Ogólnokształcące nr 1, Miejski Zakład Usług Komunalnych, Polski Związek Wędkarski, Nadleśnictwo Złotów, Urząd Miejski w Złotowie i Stowarzyszenie „Przyjazna Edukacja” w Złotowie. Wszyscy zobowiązali się działać na rzecz ochrony zaadoptowanego ekosystemu rzecznego zgodnie ze swoimi możliwościami i kompetencjami. Postanowiono m.in.: utworzyć patrol ekologiczny monitorujący czystość wody i terenów przybrzeżnych, powołać radę naukową, która będzie koordynowała działania; przygotować tablice informacyjne, przygotować i przeprowadzić cykl zajęć terenowych dla uczniów wszystkich złotowskich szkół. Gazeta „Panorama Złotowska” okrzyknęła sygnatariuszy paktu o współpracy mecenasami Głomi!

Laureat „Kropli Tęczy” z Olsztyna zdobył nagrodę za największą liczbę uczestników. Założenia programu trafiły do wszystkich 960 uczniów szkoły, która zaadoptowała rzekę Łynę i osiedlowe stawy, zorganizowała obchody Światowego Dnia Wody, przeprowadziła lekcje tematyczne o znaczeniu wody dla ludzi i zwierząt oraz o oszczędzaniu wody.
 

"Kropla Tęczy" dla Szkoły Podstawowej nr 30 w Olsztynie

Podczas uroczystości w siedzibie Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska  i Gospodarki Wodnej w Warszawie wszyscy laureaci oprócz statuetek otrzymali także zestawy do analizy wody. Ośmiu innym podmiotom, które wzięły udział w konkursie, wręczono wyróżnienia. Wśród nich znalazł się Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Szczecinie. W sumie w programie wzięło udział przeszło 24 tysiące osób z ponad 300 szkół i instytucji.

W 2008 roku program „Zaadoptuj rzekę” został nominowany do nagrody The Best Practice przyznawanej za najlepszy program środowiskowy w krajach Unii Europejskiej.

Program „Zaadoptuj rzekę” dofinansowano ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach.

[Źródło: Klub Gaja]